به گزارش پایگاه خبری راوی،بیانیه جامع سران بریکس در اجلاس دهلی نو با تأکید بر لغو فوری تحریمهای یکجانبه و اقدامات قهری خارج از چارچوب شورای امنیت و همچنین محکومیت حملات به تأسیسات هستهای صلحآمیز، بدون نام بردن از کشور خاصی صادر شد؛ مواضعی که از سوی ایرنا بهعنوان دستاوردی مثبت برای ایران ارزیابی شده است.
هجدهمین اجلاس سران گروه بریکس در دهلی نو در شرایطی برگزار شد که تنشهای خاورمیانه و جنگ میان ایران، آمریکا و اسرائیل از محورهای مهم فضای سیاسی این نشست بود. در پایان، بیانیه ۴۵ صفحهای «دهلی نو ۲۰۲۶» با اجماع ۱۱ عضو اصلی بریکس تصویب شد.
بر اساس گزارش ایرنا، دستیابی به اجماع در این اجلاس اهمیت ویژهای داشت؛ چرا که بریکس مجموعهای از کشورها با منافع و جهتگیریهای ژئوپلیتیکی متفاوت را در کنار یکدیگر قرار داده است.
یکی از مهمترین محورهای بیانیه، موضعگیری درباره تحریمها و اقدامات قهری یکجانبه بود. اعضای بریکس با انتقاد از اقدامات قهری یکجانبه تعرفهای و غیرتعرفهای و تحریمهایی که خارج از چارچوب شورای امنیت اعمال میشوند، خواستار لغو فوری این اقدامات شدند.
بیانیه همچنین نسبت به تشدید تنشها در خاورمیانه ابراز نگرانی کرده و بر حل مسالمتآمیز اختلافات از طریق گفتوگو، حفاظت از غیرنظامیان، رعایت تمامیت ارضی کشورها و حفظ امنیت دریانوردی و جریان تجارت جهانی بر اساس حقوق بینالملل تأکید کرده است.
تأکید بریکس بر امنیت هستهای
در بخش دیگری از بیانیه، سران بریکس نگرانی جدی خود را نسبت به حملات آگاهانه به زیرساختهای غیرنظامی و تأسیسات هستهای صلحآمیز تحت پادمانهای کامل آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کردند.
اعضای این گروه همچنین تأکید کردند که امنیت و ایمنی هستهای باید حتی در شرایط منازعات مسلحانه نیز بهطور کامل حفظ شود.
ایران و اتیوپی نیز در این بیانیه از حمایت اعضای بریکس برای عضویت در سازمان تجارت جهانی برخوردار شدند.
دریانوردی و تنگه هرمز
آزادی دریانوردی تجاری نیز از موضوعات مورد توجه در بیانیه پایانی بود. اعضای بریکس بر احترام به آزادی دریانوردی، حق عبور بیضرر و عبور ترانزیتی تأکید کردند و اقداماتی را که امنیت مسیرهای بینالمللی دریانوردی را به خطر میاندازد، محکوم کردند.
در بیانیه نامی از تنگه هرمز برده نشده است، اما بر ضرورت حفظ امنیت دریانوردی در آبراهها و شریانهای حیاتی بینالمللی برای تضمین جریان تجارت و انرژی جهان تأکید شده است.
بیانیه همچنین نسبت به اقدام نظامی، توقیف یا حمله به کشتیهای تجاری و نفتکشها در آبهای بینالمللی و تنگههای راهبردی ابراز نگرانی کرده است.
انتقاد رهبران بریکس از یکجانبهگرایی
ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، در سخنرانی خود نسبت به تلاش غرب برای مقابله با شکلگیری جهان چندقطبی انتقاد کرد و تحریمهای نامشروع، باجگیری و جنگهای تعرفهای را مورد انتقاد قرار داد.
شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، نیز با اشاره به پیامدهای جنگ خاورمیانه، خواستار حرکت به سمت آتشبس دائمی و جامع شد و آمادگی چین برای همکاری با سایر اعضای بریکس در مسیر برقراری صلح در منطقه را اعلام کرد.
نارندرا مودی، نخستوزیر هند و میزبان اجلاس، نیز بر ضرورت نقشآفرینی بیشتر کشورهای جنوب جهانی در شکلدهی به قواعد حکمرانی جهانی تأکید کرد.
پیشنهادهای ایران در اجلاس
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، نیز در این اجلاس ضمن تشریح خسارات انسانی جنگ و انتقاد از یکجانبهگرایی آمریکا و عملکرد سازمان ملل، بر ضرورت تأمین امنیت منطقه توسط کشورهای منطقه تأکید کرد.
پزشکیان پیشنهادهایی از جمله توسعه تجارت با ارزهای ملی، ایجاد سامانه تسویه متقابل و تأسیس شرکت بیمه اتکایی مشترک بریکس با سرمایه ۱۰ میلیارد دلار را مطرح کرد.
در حاشیه اجلاس نیز رئیسجمهور ایران با نارندرا مودی، انور ابراهیم، آبی احمد علی و خالد بن محمد دیدار و گفتوگو کرد.
سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، نیز در دیدارهای دوجانبه با وزیران خارجه چین و برزیل درباره مسائل مختلف رایزنی کرد. عراقچی همچنین از بررسی کارشناسی موضوع ارز واحد بریکس خبر داد و بر پیگیری ایران برای عضویت کامل در بانک توسعه نوین بریکس تأکید کرد.
بر اساس گزارش ایرنا، تصویب بیانیه جامع دهلی نو با اجماع ۱۱ عضو بریکس نشاندهنده تلاش این گروه برای عبور از اختلافات داخلی و دستیابی به مواضع مشترک در موضوعات مهم بینالمللی ارزیابی شده است.
